Nghe đến IELTS Writing, có lẽ bạn đang hình dung về những đêm dài tra từ điển, những cuốn sổ chi chít từ vựng “cao siêu”, hay nỗi ám ảnh về việc phải viết những câu phức tạp dài mấy dòng. Bạn tin rằng, con đường đến band điểm cao được lát bằng những viên gạch ngôn từ lấp lánh và hoa mỹ nhất.
Lầm tưởng đó chính là rào cản lớn nhất đang ngăn cản bạn trở thành một người viết giỏi. Trong bài viết mở đầu này, Kim sẽ không viết về một cấu trúc hay một từ vựng nào cả. Thay vào đó, chúng ta sẽ cùng nhau làm một việc quan trọng hơn rất nhiều: đập tan những lầm tưởng cũ kỹ và xây dựng một nền tảng tư duy đúng đắn về IELTS Writing, bởi vì IELTS Academic Writing, về bản chất, là một bài kiểm tra năng lực tư duy logic và lập luận – những kỹ năng sống còn ở bậc đại học – được thể hiện bằng ngôn ngữ.
3 làm tưởng “giết chết” tư duy khi học Academic Ielts Writing
Trước khi xây một ngôi nhà mới, ta phải dọn dẹp mảnh đất. Hãy bắt đầu bằng việc nhận diện “rác” trong tư duy của chính mình.
Hội chứng “từ vựng cao siêu”
Nhiều người tin rằng dùng những từ như “plethora”, “myriad”, “quintessential” sẽ tự động giúp họ được điểm cao. Sự thật là: Trong văn viết học thuật, giám khảo không tìm kiếm một cuốn từ điển di động. Họ tìm kiếm sự chính xác (precision). Dùng một từ đơn giản nhưng “trúng phóc” ý bạn muốn nói giá trị hơn vạn lần một từ “khủng” nhưng sáo rỗng và sai ngữ cảnh. Lạm dụng từ vựng khó chỉ khiến bài viết của bạn trở nên thiếu tự nhiên và khó hiểu.
Nỗi ám ảnh “Câu phức càng dài càng tốt”
Bạn cố gắng nhồi nhét nhiều mệnh đề, dùng những cấu trúc ngữ pháp phức tạp nhất có thể, để rồi câu văn trở thành một mớ bòng bong không lối thoát. Sự thật là: Giám khảo đánh giá cao sự rõ ràng (clarity). Một câu văn tốt là một câu văn truyền tải ý tưởng một cách hiệu quả. Sự phức tạp của ngữ pháp phải phục vụ cho sự rõ ràng của ý tưởng, chứ không phải để “biểu diễn” kỹ thuật.
Cái bẫy “Công thức bất bại”
Bạn học thuộc lòng những bài văn mẫu, những cấu trúc câu có sẵn và hy vọng có thể lắp ghép chúng vào bất kỳ đề bài nào. Sự thật là: Giám khảo được đào tạo để nhận ra những câu trả lời theo khuôn mẫu. Những bài viết này thường thiếu chiều sâu, không trả lời trực tiếp vào câu hỏi, và thể hiện một tư duy cứng nhắc. Không có con đường tắt nào thay thế cho việc tư duy thực sự.
Vậy giám khảo thực sự tìm kiếm gì?
Khi làm bài thi Academic Ielts Writing, hãy quên đi việc bạn là một “thí sinh” mà hãy nghĩ mình là một người đang cần trình bày một quan điểm, một lập luận cho một người khác nghe. Dưới góc nhìn này, 4 tiêu chí chấm điểm bỗng trở nên vô cùng dễ hiểu:
(1) Task Response (trả lời đúng trọng tâm)
Đây không phải là “trả lời câu hỏi”, mà là “Bạn có phải là một người biết lắng nghe và đối thoại không?”. Bạn có thực sự hiểu người ra đề đang hỏi gì không? Bạn có đi thẳng vào vấn đề hay chỉ nói những điều chung chung, sáo rỗng?
Để hoàn thành yêu cầu của đề bài và đạt điểm cao ở phần này, bạn nên lưu ý như sau:
- Viết đủ số từ tối thiểu yêu cầu
- Lập dàn ý và dẫn chứng để không bị thiếu trong quá trình viết
(2) Coherence and Cohesion (mạch lạc & liên kết)
Nếu như Conherence là sự liền mạch về ý nghĩa (meaning) thì Cohesion là tính kết nối (hoặc kết dính) về mặt hình thức (form) qua các cụm từ liên kết (từ nối).
Coherence và Cohesion gắn kết chặt chẽ với nhau, luôn phải sánhh đôi. Cả 2 tính chất này phải được thể hiện ở 3 cấp độ: Essay (bài văn) – paragraph – sentence.
- Ở cấp độ toàn bài văn (Essay): các đoạn phải liên kết với nhau.
- Ở cấp độ đoạn văn (paragraph): các câu trong đoạn liền mạch về mặt ý nghĩa, có các cụm từ liên kết phù hợp
- Ở cập độ câu, mệnh đề (sentence): các mệnh đề có sư liên kết, kết dính bằng các cụm từ phù hợp và mang tính tự nhiên thì càng tốt, ví dụ như sử dụng đa dạng từ nối và các đại từ.
Tuy nhiên, đây không phải là việc “dùng nhiều từ nối” hay không mà là “Bạn có phải là một người kể chuyện logic không?”Viết làm sao để khi người đọc cảm thấy toàn bộ bài viết, đoạn, câu có sự liền mạch tự nhiên, logic, mượt mà, không bị các từ nối làm phân tâm thì đó mới là đỉnh cao của tính Coherence và Cohesion.
(3) Lexical Resource (vốn từ vựng)
Đây không phải là “dùng từ khó”, mà là “Bạn dùng từ ngữ có ‘trúng’ và linh hoạt không?”. Từ ngữ của bạn có đủ chính xác để thể hiện những sắc thái tinh tế trong ý tưởng của bạn không? Bạn có bị lặp lại những từ ngữ quen thuộc một cách nhàm chán không?
(4) Grammatical Range and Accuracy (ngữ pháp)
Đây không phải là “dùng ngữ pháp phức tạp”, mà là “Ngữ pháp có phải là công cụ giúp bạn ‘soi sáng’ ý tưởng không?”. Ngữ pháp của bạn có đủ đa dạng và chính xác để truyền tải ý tưởng một cách rõ ràng, không gây hiểu lầm không?
Có thể thấy, cả 4 tiêu chí trên đều xoay quanh một chữ: TƯ DUY. Tư duy lắng nghe, tư duy logic, tư duy chính xác, và tư duy rõ ràng.
Nắm vững nền tảng, tư duy đúng ngay từ đầu
Hãy tưởng tượng việc viết một bài luận cũng giống như xây một ngôi nhà:
- Tư duy & Ý tưởng chính là nền móng. Móng không vững thì nhà sẽ sụp.
- Cấu trúc & Lập luận là khung sườn. Khung không chắc chắn thì nhà sẽ xiêu vẹo.
- Từ vựng & Ngữ pháp là nước sơn và nội thất. Chúng làm cho ngôi nhà đẹp hơn, nhưng chúng không thể cứu một ngôi nhà sắp sụp đổ.
Rất nhiều người bắt đầu hành trình IELTS Writing bằng việc đi chọn màu sơn, trong khi mảnh đất của họ còn chưa được dọn dẹp và nền móng thì chưa hề tồn tại. Trong series blog này, Kim sẽ cố gắng học và viết về cách phân tích, lập luận, và cấu trúc ý tưởng trước khi lo lắng về việc phải dùng từ gì cho “hay”.Bạn hãy theo dõi các bài viết tiếp theo của Kim trên hành trình Chinh phục IELTS Academic Writing bằng tư duy chứ không phải bằng mẹo vặt nhé.
Cảm ơn bạn đã ghé thăm Blog của Kim và đọc bài viết này (^.^)
